แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง พระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลที่ 9

ตั้งแต่เราเกิดมาจำความได้ ก็รู้ว่าเรามีพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี  ท่านทรงเป็นที่เคารพรักของประชาชนคนไทยทั้งประเทศ พอเราโตขึ้นเข้าสู่วัยทำงานเราก็ได้รับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเพิ่มมากขึ้น ได้เห็นสิ่งต่างๆ มากมายที่ท่านดำริ ไม่ว่าจะเป็นโครงการฝนหลวง  โครงการปลูกหญ้าแฝกเฉลิมพระเกียรติ  โครงการแก้มลิง  และโดยเฉพาะโครงการเศรษฐกิจพอเพียงที่ประชาชนสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้

detail1.jpg

แนวคิดของพระองค์ กว้างไกล ทรงวางรากฐานในการพัฒนาชนบท และช่วยเหลือประชาชนให้สามารถพึ่งตนเองได้มีความ " พอมีพอกิน " และมีความอิสระที่จะอยู่ได้โดยไม่ต้องติดยึดอยู่กับเทคโนโลยีและความเปลี่ยนแปลงของกระแสโลกาภิวัฒน์ ทรงวิเคราะห์ให้เห็นว่าหากประชาชนพึ่งตนเองได้แล้วก็จะมีส่วนช่วยเหลือ เสริมสร้างประเทศชาติโดยส่วนรวมได้ในที่สุด พระราชดํารัสที่สะท้อนถึงพระวิสัยทัศน์ในการสร้างความเข้มแข็ง ในตนเองของประชาชนและสามารถทำมาหากินให้พออยู่พอกินได้ ดังนี้ " ในการสร้างถนน สร้างชลประทานให้ประชาชนใช้นั้น จะต้องช่วยประชาชนในทางบุคคลหรือพัฒนาให้บุคคลมีความรู้และอนามัยแข็งแรงด้วยการให้การศึกษาและการรักษาอนามัย เพื่อให้ประชาชนในท้องที่สามารถทําการเกษตร และค้าขายได้ " ยิ่งในสภาวการณ์ที่เกิดความถดถอยทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรงจะทําให้เกิด ความเข้าใจได้ชัดเจนในแนวพระราชดําริของ " เศรษฐกิจพอเพียง " ซึ่งได้ทรงคิดและตระหนักมาช้านาน เพราะหากเราไปพึ่งพากระแสจากภายนอกมากเกินไปจนครอบงำความคิดในลักษณะดั้งเดิมแบบไทยๆไปหมด  มีแต่ความทะเยอทะยาน บนรากฐานที่ไม่มั่นคงเหมือนลักษณะฟองสบู่ วิกฤตเศรษฐกิจอาจจะไม่เกิดขึ้น หรือไม่หนักหนาสาหัสจนเกิดความเดือดร้อนกันถ้วนทั่ว ดังนั้น "เศรษฐกิจพอเพียง" จึงได้สื่อความหมาย ความสำคัญในฐานะเป็นหลักการสังคมที่พึงยึดถือ ในทางปฏิบัติจุดเริ่มต้นของการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียงคือ การฟื้นฟูเศรษฐกิจชุมชนท้องถิ่นเศรษฐกิจพอเพียงเป็นทั้งหลักการและกระบวนการทางสังคมตั้งแต่ขั้นฟื้นฟูและ ขยายเครือข่ายเกษตรกรรมให้ยั่งยืน เป็นการพัฒนา ขีดความสามารถในการผลิตและบริโภคอย่างพออยู่พอกินขึ้นไปถึงขั้นแปรรูปอุตสาหกรรมครัวเรือน สร้างอาชีพและทักษะวิชาการที่หลากหลายทำให้เกิดตลาดซื้อขายจะสมดุลบนพื้นฐานเครือข่ายเศรษฐกิจชุมชน  จะพัฒนาขึ้นมาจากฐานทรัพยากรและภูมิปัญญาที่มีอยู่ภายในชาติและทั้งที่จะพึง คัดสรรเรียนรู้จากโลกภายนอก

detail2.jpg

37-06.jpgเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเศรษฐกิจที่พอเพียงกับตัวเอง ทำให้อยู่ได้ ไม่ต้องเดือดร้อน มีสิ่งจำเป็นที่ทำได้โดยตัวเอง ไม่ต้องแข่งขันกับใคร และมีเหลือเพื่อช่วยเหลือผู้ที่ไม่มี นำไปสู่การแลกเปลี่ยนในชุมชน และขยายไปจนสามารถที่จะเป็นสินค้าส่งออกเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเศรษฐกิจระบบเปิดที่เริ่มจากตนเองและความร่วมมือวิธีการเช่นนี้จะดึงศักยภาพของประชากรออกมาสร้างความเข้มแข็งของครอบครัว ซึ่งมีความผู้พันกับ "จิตวิญญาณ" คือ "คุณค่า" มากกว่า "มูลค่า" ในระบบเศรษฐกิจพอเพียงจะมีการจัดลําดับความสําคัญของ " คุณค่า "มากกว่า" มูลค่า "มูลค่านั้นขาดจิตวิญญาณ เพราะเป็นเศรษฐกิจภาคการเงิน ที่เน้นที่จะตอบสนองต่อความต้องการที่ไม่จํากัดซึ่งไร้ขอบเขตถ้าไม่สามารถควบคุมได้  การใช้ทรัพยากรอย่างฟุ่มเฟือย  ทำให้ปัญหาจะตามมาเป็นการบริโภคที่ก่อให้เกิดความทุกข์หรือพาไปหา ความทุกข์ และจะไม่มีโอกาสบรรลุวัตถุประสงค์ในการบริโภค ที่จะก่อให้ความพอใจและความสุข ( Maximization of Satisfaction )   ผู้บริโภคต้องใช้หลักขาดทุนคือกำไร      ( Our loss is our gain ) อย่างนี้จะควบคุมความต้องการ ที่ไม่จำกัดได้ และสามารถจะลดความต้องการลงมาได้ ก่อให้เกิดความพอใจและความสุขเท่ากับได้ตระหนักในเรื่อง" คุณค่า " จะช่วยลดค่าใช้จ่ายลงได้ ไม่ต้องไปหาวิธีทำลายทรัพยากรเพื่อให้เกิดรายได้มาจัดสรรสิ่งที่เป็น " ความอยาก ที่ไม่มีที่สิ้นสุด " และขจัดความสำคัญของ " เงิน " ในรูปรายได้ที่เป็นตัวกำหนดการบริโภคลงได้ระดับหนึ่ง แล้วยังเป็น ตัวแปรที่ไปลดภาระของกลไกของตลาด และการพึ่งพิงกลไกของตลาด ซึ่งบุคคลโดยทั่วไปไม่สามารถจะควบคุมได้ ปัญญาจะ ไม่เกิด “ ความสำคัญอยู่ที่เราพออยู่พอกิน และมีเศรษฐกิจการเป็นอยู่แบบพอมีพอกินหรือไม่  ซึ่งการเป็นอยู่แบบพอมีพอกิน หมายความว่า อุ้มชูตัวเองได้ ให้มีความพอเพียงกับ “เศรษฐกิจพอเพียง” จะสำเร็จได้ด้วย “ความพอดีของตน”

ดังนั้น เราคิดว่าตัวเราและประชาชนทุกคนถ้าปฏิบัติตนได้ตามแนวคิดแบบ “เศรษฐกิจพอเพียง” ของพ่อหลวง  จะสามารถทำให้เรานำมาประยุกต์ใช้ในชีวิต และยังสามารถเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลง ในทุกด้าน ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม  ความรู้และเทคโนโลยีที่ทันสมัยได้

โดย สำนักงานประกันสังคม
ข้อมูลบางส่วนจาก  http://rawitsprapha2.blogspot.com